Hóa học quanh ta
Videoclip Hóa học
Tra cứu Hóa học

wll-vsNgày nay, nhu cầu về những loại thuốc điều trị sốt rét mới đang rất khẩn cấp, vì ký sinh trùng sốt rét đã phát triển sức đề kháng chống lại phần lớn các phương pháp điều trị đang được sử dụng phổ biến - ví dụ kết hợp arteminisin và các loại thuốc khác - và phần lớn các phương pháp điều trị đều không ngăn được sự phát tán của bệnh sốt rét, khiến cho ký sinh trùng kháng thuốc ngày càng lan rộng.

Nay các nhà nghiên cứu Mỹ mới thông báo đã phát hiện một loại phân tử nhỏ có khả năng tiêu diệt ký sinh trùng ở chuột mà chỉ có ít tác dụng phụ. Hợp chất này hoạt động bằng cách ức chế proteasome - bộ máy phân hủy protein của tế bào trong ký sinh trùng - nhưng lại ức chế proteasome với phạm vi nhỏ hơn nhiều ở vật chủ. Các tác nhân ức chế proteasome như vậy có thể bổ sung cho các loại thuốc điều trị sốt rét hiện tại và có thể dẫn đến việc phát hiện các loại thuốc cho các bệnh lây nhiễm khác.

Ký sinh trùng sốt rét có chu kỳ sống phức tạp, trong đó nó biến đổi qua 9 giai đoạn ở muỗi và con người. Trước đây, các nhà nghiên cứu đã tích cực khảo sát các tác nhân ức chế proteasome khác nhau để sử dụng làm thuốc chống sốt rét vì bằng cách ức chế proteasome có thể tiêu diệt ký sinh trùng ở tất cả các giai đoạn, giảm đi xác suất là một hoặc nhiều giai đoạn của ký sinh trùng sẽ sống sót sau quá trình điều trị. Hơn nữa, các phát hiện mới đây cho thấy các tác nhân ức chế proteasome có tác dụng khống chế những dòng ký sinh trùng đã kháng arteminisin. Nhưng các tác nhân ức chế đã được phát triển cho đến nay đều tác động đến proteasome của ký sinh trùng và con người ở mức độ như nhau, khiến cho chúng trở thành độc tố đối với con người.

Trong nghiên cứu mới, các nhà nghiên cứu tại Trường Y thuộc Đại học Tổng hợp Stanford (Mỹ) trước tiên đã sàng lọc trong thư viện về các chuỗi peptit để xác định những chuỗi nào có lợi cho sự phân hủy proteasome của ký sinh trùng nhưng không phân hủy proteasome của con người. Họ đã sử dụng những thông tin này để thiết kế tác nhân ức chế chọn lọc.

Sau đó, nhóm nghiên cứu đã kết hợp với Phòng thí nghiệm sinh học phân tử và sử dụng thiết bị quang phổ điện tử siêu lạnh để thu được hình ảnh về cấu trúc proteasome của ký sinh trùng khi liên kết với tác nhân ức chế đã được thiết kế. Tại vị trí liên kết với tác nhân ức chế, cấu trúc proteasome ở ký sinh trùng đã đưa ra cho họ những gợi ý về việc tối ưu hóa tiếp cấu trúc của tác nhân ức chế.

Tác nhân ức chế chọn lọc có hiệu quả nhất đối với ký sinh trùng mà các nhà nghiên cứu đã tìm ra là một loại phân tử tương tự peptit, được gọi là WLL-vs, nó tiêu diệt các loại ký sinh trùng sốt rét nhạy với arteminisin và đã kháng arteminisin. Một liều WLL-vs duy nhất có thể giảm đáng kể hàm lượng ký sinh trùng ở chuột mà không gây ra tác động độc hại rõ rệt nào.

wll

Một chuyên gia về điều trị sốt rét tại Đại học Tổng hợp Tubingen (Đức) cho rằng phát hiện nói trên rất có triển vọng ứng dụng thực tế vì các nghiên cứu trước đây đã cho thấy các tác nhân ức chế proteasome có tiềm năng tiêu diệt ký sinh trùng sốt rét ở tất cả các giai đoạn trong chu trình sống của chúng. Không có loại thuốc sốt rét đã có hiện nay nào có thể tiêu diệt ký sinh trùng ở tất cả các giai đoạn, kể cả các loại thuốc có tác dụng đối với nhiều giai đoạn cũng không có tác dụng tương tự đối với các giai đoạn khác.

Một chuyên gia về proteasome ở ký sinh trùng nhận xét rằng tác nhân ức chế proteasome chọn lọc như WLL-vs có thể được kết hợp với arteminisin để giảm sự lan truyền tính kháng thuốc sốt rét, nếu nó vượt qua được những thử nghiệm về hiệu quả và độc tính.

Một chuyên gia khác tại Trung tâm sinh học tế bào và phân tử Hyderabad, ấn Độ, lưu ý rằng phương pháp được thiết kế chung như trên cũng có thể dẫn đến thuốc đặc hiệu proteasome để điều trị các bệnh lây nhiễm khác do các ký sinh trùng như trùng mũi khoan, amip,...

Hoahocngaynay.com

Nguồn Chemical & Engineering News/Vinachem

Hits smaller text tool iconmedium text tool iconlarger text tool icon

Comments powered by H2N2

DANH MỤC TÀI LIỆU

Phát hiện mới về sản xuất thuốc điều trị sốt rét hiệu quả cao